Glossary

A

Algemene Nabestaandenwet (ANW)

Als je overlijdt, heeft je partner mogelijk recht op een Anw-uitkering. Het recht op een Anw-nabestaandenuitkering is afhankelijk van inkomen, leeftijd, gezinssamenstelling en mate van arbeids(on)geschiktheid van de nabestaande. De uitkering eindigt op de AOW-datum. 

AOW

De AOW is een basispensioen voor mensen die de AOW-leeftijd hebben bereikt. Iedereen die in Nederland woont en/of werkt is automatisch verzekerd voor de AOW. Ieder jaar bouw je 2% AOW op. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) betaalt het AOW-pensioen uit. Hoeveel AOW krijg je? De AOW-bedragen worden ieder half jaar aangepast, dus hoeveel het over een aantal jaar zal zijn, is onbekend. Bekijk hier (http://www.svb.nl/int/nl/aow/hoogte_aow/bedragen/index.jsp) wat de bedragen op dit moment zijn. 

ANW-hiaat

Het ANW-hiaat (of ANW-gat) is het verschil tussen de vroegere AWW- en de huidige ANW-uitkering van een nabestaande. De Algemene Weduwen- en Wezenwet (AWW) is op 1 juli 1996 vervangen door de Algemene nabestaandenwet (ANW). Het belangrijkste verschil tussen beide wetten is dat bij de ANW alleen een uitkering voor de langstlevende echtgenoot mogelijk is als de kinderen jonger dan achttien jaar tot de huishouding behoren.

Arbeidsongeschiktheidspensioen

Ben je langer dan twee jaar ziek (wettelijk 104 weken) en voor 35% of meer arbeidsongeschikt verklaard? Dan kom je in aanmerking voor een uitkering bij arbeidsongeschiktheid. Je ontvangt deze uitkering van het UWV namens de overheid op grond van de Wet Werk en inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). In sommige pensioenregelingen is er een aanvulling op de WIA-uitkering. Dit pensioen eindigt uiterlijk op de pensioenleeftijd.

Autoriteit Financiële Markten (AFM)

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) is toezichthouder op het gebied van informatieverstrekking over pensioen en zorgplicht bij pensioen op beleggingsbasis.

B

Bedrijfstakpensioenfonds

Een bedrijfstakpensioenfonds geldt voor alle ondernemingen binnen een bedrijfstak (denk aan het ABP of Pensioenfonds Detailhandel).

Begin deelneming

De datum waarop je bent gaan deelnemen aan de pensioenregeling.

Begin pensioenopbouw

Dit is de datum vanaf wanneer je pensioen opbouwt in deze pensioenregeling.

Begunstigde

De aangewezen rechthebbende op een verzekerd bedrag is de begunstigde. Deze persoon ontvangt dus de uitkeringen.

Bijzonder partnerpensioen

Het partnerpensioen waarop de ex-partner na scheiding recht heeft. De ex-partner ontvangt van de pensioenuitvoerder een bewijs van deze aanspraak.

Bruto bedragen

Pensioenuitkeringen zijn bruto bedragen per jaar. Hierover worden (net als bij loon) premies en belasting ingehouden.  

Beschikbare premieregeling

We noemen dit ook wel een premieovereenkomst. De te betalen premies staan vooraf vast. Deze premie is meestal afhankelijk van je leeftijd. Hiermee bouw je een bedrag op, waarmee je een pensioenuitkering koopt als je met pensioen gaat. In sommige gevallen wordt de premie gelijk omgezet in een vast bedrag dat vanaf jouw pensioendatum levenslang wordt uitgekeerd. Er zijn verschillende types beschikbare premieregelingen.

C

Combinatie pensioen

In een combinatieregeling is er een mix van twee pensioensystemen. Tot een bepaald salarisniveau bouw je bijvoorbeeld pensioen op volgens een eindloon- of middelloonsysteem en daarboven geldt een beschikbare premieregeling.

D

De Nederlandsche Bank (DNB)

Alle pensioenuitvoerders (pensioenfondsen en verzekeraars) die een pensioenregeling uitvoeren, vallen onder het toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB).

Deelnemer

De werknemer die in actieve dienst is van de werkgever en in een pensioenregeling pensioen opbouwt.

Deelnemingsjaren

Een deelnemingsjaar is elk jaar dat je in een dienstverband pensioen hebt opgebouwd. 

Deeltijdpensioen

Een vorm van (vervroegde of uitgestelde) pensionering. Je gaat voor een gedeelte met pensioen en blijft voor een gedeelte werken.

Deeltijdpercentage

Dat is het percentage dat je werkt in verhouding tot een volledig dienstverband. Een voorbeeld: iemand werkt halve dagen (20 uur per week) en een voltijd dienstverband is 40 uur. Dan is het deeltijdpercentage 50%. 

E

Eindloonregeling

We noemen dit ook wel een uitkeringsovereenkomst. Bij een eindloonregeling wordt het pensioen gebaseerd op het salaris dat je het laatst tijdens je pensioenregeling verdiende. Bij iedere salarisverhoging wordt het pensioen dat je al hebt opgebouwd aangepast aan het nieuwe salaris. Eindloonregelingen waren vroeger de norm, maar komen tegenwoordig niet zo vaak meer voor

Excedentregeling

Een aanvullende pensioenregeling waarmee pensioen opgebouwd kan worden boven het salarismaximum dat in de pensioenregeling geldt.

F

Factor A (voor uw belastingaangifte)

De pensioenaangroei in een bepaald jaar. Je pensioenuitvoerder verstrekt je jaarlijks een opgave van de factor A. Je hebt de factor A nodig om je jaarruimte te kunnen berekenen.

Fiscale ruimte

Fiscale ruimte is het bedrag dat je aan lijfrentepremies in een bepaald jaar mag aftrekken van je inkomstenbelasting (box 1). 

Franchise

Omdat je straks ook AOW krijgt, bouw je niet over je hele salaris pensioenop. Voor de berekening van jaarlijkse pensioenopbouw wordt een bedrag van je salaris afgetrokken. Deze aftrek heet franchise. Dit is het deel van het salaris waarover je geen pensioen opbouwt. Hoeveel dit is, wisselt per pensioenregeling. Het salaris min de franchise wordt de pensioengrondslag genoemd. Over dit bedrag bouw je pensioen op. Dus hoe hoger het franchisebedrag, hoe lager de pensioengrondslag en hoe minder pensioen je opbouwt. 

G

Gebeurtenissen die je pensioen beïnvloeden

Bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheid en jouw overlijden hebben invloed op je pensioen. Wat de invloed daarvan is, zie je terug op je Uniform Pensioenoverzicht (UPO).

Gewezen deelnemer

Je bent niet langer actief in de pensioenregeling. Deze is gestopt doordat je niet langer bij het bedrijf of in de bedrijfstak werkt. Je houdt recht op wat je hebt opgebouwd, maar bouwt nu niet meer op.

I

Indexatie

Het pensioen (gedeeltelijk) mee laten stijgen met loon- of prijsverhogingen. Ook wel toeslagen genoemd. 

Indiensttreding

Dit is de datum waarop je bij je huidige werkgever in dienst bent gekomen.

J

Jaarruimte

Jaarruimte is het bedrag dat je aan lijfrentepremies in een bepaald jaar mag aftrekken van je inkomstenbelasting (box 1). 

K

Kapitaalovereenkomst

Hierbij staat het pensioenkapitaal op de pensioendatum vast. Dit gegarandeerde kapitaal wordt omgezet in een pensioen. Hoeveel pensioen je krijgt, hangt onder andere af van de marktrente op pensioendatum.

L

Lijfrente

Aanspraak op vaste periodieke uitkeringen, die uiterlijk bij overlijden eindigen. Je kan dit vergelijken met een uitkering uit een pensioenregeling.

Lijfrenteverzekering

Lijfrente kun je opbouwen in een lijfrenteverzekering bij een verzekeraar, op een lijfrenterekening bij een bank of in een lijfrentebeleggingsrecht bij een beleggingsinstelling. Een lijfrente bij een bank of beleggingsinstelling wordt vaak banksparen genoemd. Bij een lijfrenteverzekering leg je periodiek een bedrag in op een geblokkeerde rekening zodat er aan het einde van de looptijd een kapitaal is opgebouwd. Voor het opgebouwde kapitaal koop je bij pensioneren een lijfrente-uitkering aan. 

M

Medezeggenschap

De mogelijkheid van (gewezen) deelnemers om inspraak te hebben bij de uitvoering van de pensioenregeling.

Middelloonregeling

We noemen dit ook wel een uitkeringsovereenkomst. Bij een middelloonregeling is je uiteindelijke pensioen afhankelijk van het salaris dat je gemiddeld gedurende je loopbaan hebt verdiend. Tegenwoordig zijn de meeste pensioenregelingen middelloonregelingen. 

N

Nabestaandenpensioen

Verzamelnaam voor weduwen-, weduwnaars-, wezen- en partnerpensioen.

Niet-actieve deelnemer

Je doet niet meer mee aan de pensioenregeling omdat je niet langer bij het bedrijf of in de bedrijfstak werkt. Jouw rechten op wat is opgebouwd, blijven behouden maar er wordt nu niet meer opgebouwd.

O

Ondernemingspensioenfonds

Dit is een type pensioenfonds. Een ondernemingspensioenfonds is verbonden aan één of meerdere ondernemingen. Vaak zijn dit grote ondernemingen.

Opbouwpercentage

Dit is het percentage van de pensioengrondslag dat je per jaar aan pensioen opbouwt. 

Overlijden

In je pensioenreglement vind je de voorwaarden om recht te hebben op partnerpensioen bij overlijden van je partner.

P

Partnerpensioen

Als je komt te overlijden is dat voor je partner en/of kind(eren) al erg genoeg. Maar hoe zit het dan met de financiële situatie? Daar is in een pensioenregeling meestal iets voor geregeld. Zij ontvangen mogelijk een uitkering na je overlijden. Dit noem je partnerpensioen.

Partnerpensioen op risicobasis

Het partnerpensioen op risicobasis is een verzekering die uitkeert aan je partner als je overlijdt tijdens je dienstverband. De verzekering vervalt als je uit dienst bent of als jullie scheiden.

Partnerpensioen op opbouwbasis

Het partnerpensioen op opbouwbasis is een verzekering die uitkeert aan je partner als je overlijdt. Bij gebeurtenissen zoals ontslag of pensionering blijft het opgebouwde partnerpensioen staan.

Pensioendatum

De datum waarop volgens de pensioenregeling het ouderdomspensioen ingaat.

Pensioenfonds

Er zijn twee typen pensioenfondsen: ondernemingspensioenfondsen en bedrijfstakpensioenfondsen. Een ondernemingspensioenfonds is verbonden aan één of meerdere ondernemingen. Vaak zijn dit grote ondernemingen zoals Shell, Sligro en ING. Een bedrijfstakpensioenfonds is verbonden aan alle ondernemingen binnen een bedrijfstak (denk aan het ABP of Pensioenfonds Detailhandel).

Pensioengevend salaris

Dit is het deel van je laatstverdiende bruto jaarsalaris dat meetelt voor de pensioenopbouw. Het pensioenreglement bepaalt welke delen van het salaris meetellen voor de pensioenopbouw en dus pensioengevend zijn.

Pensioengrondslag

Het salaris min de franchise (het deel van het salaris waarover je geen pensioen opbouwt) wordt de pensioengrondslag genoemd. Over dit bedrag bouw je pensioen op. Hoe lager de pensioengrondslag, hoe minder pensioen je opbouwt.

Pensioenindicatie op je UPO

Op je UPO vind je een rekenvoorbeeld van het jaarlijkse pensioen dat je kunt ontvangen.

Premiepensioeninstelling (ppi)

Een type pensioenuitvoerder is de ppi. Bij een ppi bouw je pensioenvermogen op. Maar een ppi zelf betaalt geen pensioen uit. Bij pensioneren wordt het opgebouwde pensioenkapitaal omgezet in een pensioenuitkering. Hoe hoog die pensioenuitkering is, is van tevoren niet te zeggen. Dat hangt onder meer af van het beleggingsresultaat en de marktrente op pensioendatum.

Beschikbare premieregeling op basis van beleggen
Door premie te betalen bouw je een beleggingskapitaal op. De hoogte van het bedrag dat je opbouwt om een pensioenuitkering te kopen als je met pensioen gaat, hangt af van de betaalde premies en beleggingsopbrengsten

Beschikbare premieregeling met gegarandeerd kapitaal
Door premie te betalen bouw je een vast bedrag op (een pensioenkapitaal) waarmee je een pensioenuitkering koopt als je met pensioen gaat.

Beschikbare premieregeling met gegarandeerde uitkering
Elke premie wordt direct omgezet in een gegarandeerde uitkering.

Pensioenreglement

Document waarin staat omschreven hoe je pensioenregeling in elkaar steekt en wat de rechten en plichten zijn van jou (als deelnemer aan de pensioenregeling) en de pensioenuitvoerder.

Pensioenuitkering

Bedrag dat je vanaf pensioenleeftijd (meestal) maandelijks ontvangt.

Pensioenuitvoerder

Een levensverzekeraar, een pensioenfonds of een premiepensioeninstelling (PPI)

R

Reserveringsruimte

De mogelijkheid die je kunt hebben om een bedrag dat je stort voor een lijfrenteverzekering, een lijfrentespaarrekening of een lijfrentebeleggingsrecht in aftrek te brengen op het inkomen vanwege een pensioentekort dat je in voorgaande jaren hebt opgelopen. De reserveringsruimte is een optelsom van de jaarruimtes die je in de afgelopen 7 jaar niet hebt gebruikt. 

S

Scheiding

Een scheiding heeft bijna altijd grote gevolgen voor pensioen. Dit moet gedeeld worden met je ex-partner. Hoe die verdeling in zijn werk gaat is wettelijk geregeld.

T

Te bereiken pensioen

Dit is het bedrag aan jaarlijks pensioen dat je ontvangt vanaf de pensioenleeftijd die op het pensioenoverzicht staat. Je ontvangt dit bedrag als je tot die datum blijft werken, en zonder wijzigingen pensioen blijft opbouwen in je huidige pensioenregeling.

Toeslag

Verhoging van het pensioen naar aanleiding van prijsstijging of loonontwikkeling. Geldt voor het opgebouwde pensioen van deelnemers in een middelloonregeling, het opgebouwde pensioen van gewezen deelnemers en het ingegane pensioen van gepensioneerden. Dit wordt ook wel indexering genoemd.

U

Uitkeringsovereenkomst

Een uitkeringsregeling is een pensioenregeling waarbij de werkgever een afgesproken premiebedrag jaarlijks betaalt aan een pensioenuitvoerder met wie hij een pensioenregeling heeft afgesloten. Uitkeringsovereenkomsten kunnen verdeeld worden in een eindloonregeling en een middelloonregeling.

Uitvoeringsovereenkomst

Een juridisch document waarin de afspraken staan tussen werkgever en pensioenuitvoerder over de uitvoering van de pensioenovereenkomst(en).

Uniform Pensioenoverzicht (UPO)

Een verzekeraar, pensioenfonds of Premie Pensioeninstelling (PPI) moet deelnemers jaarlijks informatie verstrekken in de vorm van een Uniform Pensioenoverzicht (UPO). De informatie op het UPO vind je digitaal op mijnpensioenoverzicht.nl

W

Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)

Deze wet is de opvolger van de Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO). De WIA geldt voor werknemers die vanaf 1 januari 2004 arbeidsongeschikt zijn geworden.